Khởi nghiệp đừng ham làm cánh chim đầu đàn, coi chừng “chết không kịp ngáp”!

bai hoc khoi nghiep cua sang lap noi that tu hung do thanh tinh
Doanh nhân Đỗ Thanh Tịnh - sáng lập chuỗi nội thất Tứ Hưng

“Mười ba năm lăn lộn thương trường vẫn thua lỗ “sấp mặt” 3 lần, tôi nhận ra khởi nghiệp nên tìm điểm xanh trong đại dương đỏ thay vì cố gắng khai phá đại dương xanh”, anh Đỗ Thanh Tịnh, sáng lập chuỗi nội thất Tứ Hưng chia sẻ

Hãy tưởng tượng vợ chồng bạn vừa mua xong một căn hộ chung cư nho nhỏ và đang lên kế hoạch mua sắm đồ nội thất. Vốn là người yêu văn hóa Nhật Bản, bạn ưa thích phong cách tự phục vụ của đất nước này từ những cửa hàng thực phẩm bình dân cho tới chuỗi siêu thị lâu đời Daiso. Tại thành phố Hồ Chí Minh từng có chuỗi cửa hàng nội thất với hình thức phục vụ tương tự khi không có nhân viên ‘lẽo đẽo’ theo sau, thông tin sản phẩm được niêm yết rõ ràng và chỉ cần nhấc điện thoại miễn phí sẽ có nhân viên tư vấn và giao dịch thành công. Đó là mô hình chuỗi kinh doanh hàng nội thất tự phục vụ Tứ Hưng do anh Tịnh thành lập cách đây không lâu.


Ý tưởng hay, vẫn thua lỗ sấp mặt!

“Hai lợi thế của chuỗi nội thất tự phục vụ này là sản phẩm không bị mất cắp do đặc tính cồng kềnh. Thứ hai là sự hậu thuẫn từ thành công của nội thất Tứ Hưng trước đó”, doanh nhân Đỗ Thanh Tịnh bật mí.

Cũng theo chia sẻ của nhà sáng lập này, thương mại điện tử đã có những bước phát triển mạnh mẽ trong thời gian qua. Tuy nhiên, số liệu về thanh toán COD (thanh toán khi nhân hàng) vẫn chiếm áp đảo là một minh chứng cho thấy người Việt vẫn chưa thực sự tin tưởng việc mua hàng qua mạng. Kinh doanh online có 4 cấp độ niềm tin gồm: Cấp độ 1 khách hàng xem trên website ưng ý và đặt mua. Cấp độ 2 xem trên web chưa đủ vẫn băn khoăn và cần được tư vấn. Cấp độ 3 không chỉ muốn tai nghe mà còn muốn tận mắt thấy sản phẩm. Cấp độ 4 khó nhất là khi khách hàng muốn dùng thử sản phẩm.

Đó là lý do anh Tịnh cho rằng việc kinh doanh online trên nền tảng cửa hàng offline là cần thiết và sẽ quyết định đến khả năng thành công của một trang thương mại điện tử khi hoạt động tại thị trường Việt Nam. Dẫu vậy, để mở một chuỗi nội thất đầy đủ chức năng rất tốn kém về mặt chi phí vận hành cũng như nhân sự nên chuỗi nội thất tự phục vụ được doanh nhân này kỳ vọng sẽ giúp cắt giảm chi phí.

Không những giúp giảm chi phí cho công ty của mình, Đỗ Thanh Tịnh còn mong muốn mô hình này sẽ được nhân rộng ra các ngành nghề khác giúp doanh nghiệp bớt đi gánh nặng tài chính. Lấy ví dụ dễ thấy như các cửa hàng Thegioididong hiện nay tốn rất nhiều nhân sự từ nhân viên tư vấn, thu ngân đến bảo vệ dắt xe cho khách. Trong khi nếu ý thức người dân được nâng cao và phát triển mô hình tự phục vụ thì giá thành sản phẩm sẽ giảm đi rất nhiều. Theo ước tính của anh chuỗi tự phục vụ giảm được 10%-12% chi phí trên đơn hàng.

Bai hoc khoi nghiep kinh doanh cua ong chu noi that tu hung do thanh tinh
Một cửa hàng nội thất tự phục vụ Tứ Hưng

Trả lời phỏng vấn của chúng tôi, anh Tịnh tiết lộ đã đầu tư 2,5 tỷ đồng cho chuỗi cửa hàng Tứ Hưng. Theo đó mỗi cửa hàng tốn kém khoảng 200 triệu đồng chi phí cố định từ đặt cọc thuê mặt bằng, sửa chữa lại, hàng hóa. Đồng thời chi phí vận hành và lãi vay của mỗi cửa hàng ước tính từ 25-30 triệu đồng mỗi tháng.

Thế nhưng dù ý tưởng kinh doanh rất hay, sau 1 năm mô hình này thất bại và thua lỗ khoảng 3 tỷ đồng, bắt buộc phải quay về với mô hình truyền thống chung của thị trường.


Vì đâu nên nỗi?

Suốt 13 năm lăn lộn trên thương trường của Đỗ Thanh Tịnh, chuỗi nội thất tự phục vụ cũng là thất bại lần thứ ba của anh. Mặc dù vậy cũng như những chiến binh khởi nghiệp khác, anh luôn giữ cho mình tinh thần sẵn sàng trả giá cho một trải nghiệm mới.

Theo anh, thành công trong khởi nghiệp là thành công của những con người kiên định theo đuổi ước mơ, có ý chí vươn lên, luôn biết chấp nhận thử thách và luôn học hỏi sau mỗi thất bại. Chuỗi nội thất tự phục vụ cũng đem đến cho anh Tịnh 3 bài học lớn.

Đầu tiên là bài toán về vốn. 

” Mình không trường vốn để duy trì. Một cửa hàng bán lẻ tồn tại được phải tốn rất nhiều tiền”, anh Tịnh cho biết. Mặc dù kinh doanh trong lĩnh vực nội thất hướng tới phân khúc khách hàng bình dân dường như ít cạnh tranh nhưng Tứ Hưng cũng không tránh khỏi cuộc chiến mặt bằng bán lẻ với các ông lớn khác ngành.

Hiện nay các chuỗi bán lẻ ở đủ ngành nghề mở ra rất nhiều nên muốn có vị trí đẹp bắt buộc phải cạnh tranh về giá. Đối thủ của chuỗi nội thất tự phục vụ Tứ Hưng không chỉ ở trong ngành mà còn là đối thủ ngoài ngành, thậm chí cả những đại gia bán lẻ như Thegioididong, FPT Shop, Vinmart, Circle K, các chuỗi nhà hàng F&B, chuỗi chăn ga gối đệm, chuỗi dược phẩm…

bai hoc khoi nghiep dat gia cua doanh nhan do thanh tinh
Doanh nhân Đỗ Thanh Tịnh – sáng lập chuỗi nội thất Tứ Hưng

“Chẳng hạn giá thuê mặt bằng đã đàm phán là 30 triệu/tháng thì những đối thủ lớn của mình ở ngành tiêu dùng nhanh như Vinmart, Circle K, bán lẻ như Thế giới di động, FPTShop sẵn sàng thoả thuận lại với chủ nhà mức 60 triệu/tháng. Mình không thể cạnh tranh nổi về chi phí”, anh Tịnh chia sẻ.

Ngoài ra, lương thưởng cho nhân sự cũng tăng vì lạm phát gia tăng nên bài toán cắt giảm chi phí đối với doanh nghiệp bán hàng đa kênh nhưng nguồn lực hạn chế càng trở nên khó khăn.

Bài học thứ hai chính là về tâm lý tiêu dùng của người Việt Nam chưa đủ để tiếp cận mô hình mới. 

“Khách hàng là thượng đế. Người Việt vẫn thích được nhân viên phục vụ thay vì phải tự phục vụ”, anh Tịnh cho biết. Do đó dù nội thất là mặt hàng lâu đời, không hề có công nghệ mới nên dù là một chiếc giường, tủ có công năng phổ biến nhưng khách hàng vẫn muốn được tư vấn, phục vụ.

Trong khi mô hình tự phục vụ sẽ giúp các doanh nghiệp cắt giảm được rất nhiều chi phí nhân sự, từ đó gián tiếp giúp giảm giá sản phẩm. Tuy nhiên người tiêu dùng không hiểu được điều này mà đơn thuần nghĩ rằng mua rẻ là hàng dởm, chất lượng kém.

“Đây là bài toán con gà quả trứng tôi không giải quyết được. Người ta muốn giá rẻ nhưng vẫn muốn được phục vụ. Trong khi muốn đầy đủ dịch vụ thì phải thêm chi phí mặt bằng, nhân viên, mọi thứ đội lên”, dông chủ Tứ Hưng bộc bạch.

Lý do thất bại thứ ba theo đánh giá từ anh chính là định vị sai slogan.

Cách dùng từ quá lạ lẫm cũng như mô hình kinh doanh quá mới khiến người tiêu dùng không hiểu “tự phục vụ” là như thế nào. Trong khi đó nếu thay đổi thành cửa hàng bán hàng tự động sẽ gây hiệu ứng tò mò với khách hàng.


Làm cánh chim đầu đàn rất nguy hiểm, hoặc cực kì thành công hoặc “chết không kịp ngáp”!

Đó là những kinh nghiệm quý giá mà doanh nhân trẻ Đỗ Thanh Tịnh gửi tới những người trẻ khởi nghiệp. Không phải vô tình mà số liệu thống kê 2018 cho thấy mỗi ngày có tới hơn 7000 doanh nghiệp đóng cửa. Vậy nên người khởi nghiệp đừng ham là người đi đầu. Muốn dẫn đầu hay tiên phong cần phải có nguồn tài chính khổng lồ để thay đổi thói quen người tiêu dùng.

bai hoc khoi nghiep sau 13 nam thuong truong cua do duy tinh sang lap noi that tu hung

“Mình chưa kịp thay đổi họ thì mình đã chết rồi. Khởi nghiệp nên tìm điểm xanh trong đại dương đỏ thay vì cố gắng khai phá đại dương xanh“, anh Tịnh kết luận. Chẳng hạn, phở là món truyền thống, đã được kinh doanh lâu đời, thì cách làm phở máy lạnh hay phở “tôm hùm” chính là tìm ra được điểm xanh đó. Hay như thị trường máy lạnh còn rất lớn với 70-80% người dân chưa dùng thì điểm xanh chính là bán máy lạnh cũ còn 70-80% công suất so với máy mới.

Anh cũng chia sẻ thêm thực tế khởi nghiệp hiện nay giới trẻ được hô hào làm cái gì mới nhưng họ chưa từng làm cái gì thì sao biết được nó là mới hay cũ. “Phải là người trong ngành thì mới biết được cái gì khác biệt. Cái gì cũng phải nhất nghệ tinh, nhất thân vinh thì mới phát hiện ra được khoảng trống thị trường”, Đỗ Thanh Tịnh đúc kết. Thậm chí theo anh thị trường hiếm khi có cái mới, ngay cả những người kinh nghiệm lâu năm đầu có sạn còn chưa có ý tưởng mới thì rất khó để người mới khởi nghiệp tìm ra được.

Bài học thứ hai dành cho người khởi nghiệp đó là khi đã xác định được phân khúc khách hàng thì phải nghiên cứu kỹ về đối tượng khách hàng. Đó là những thông tin quan trọng về nhân khẩu học, giới tính, thu nhập, thói quen tiêu dùng cũng như hiểu được nhu cầu của họ.

Ngay từ chính chuỗi nội thất tự phục vụ anh Tịnh cũng mắc phải sai lầm khi chưa nghiên cứu kỹ khách hàng liệu có mong muốn tự phục vụ không hay họ ưa thích hình thức mua hàng nào. Dù tập khách hàng của Tứ Hưng đã có sẵn là nhóm khách hàng bình dân. Hãy luôn ghi nhớ câu “Biết người biết ta trăm trận trăm thắng”. Và để hiểu được chân dung khách hàng cũng không phải khó bởi có đã sẵn cách nghiên cứu, mô hình cũng như nhiều khóa học cung cấp kiến thức về vấn đề này.