Những lời khuyên khởi nghiệp “gây sốc” của các CEO Việt Nam

nhung loi khuyen khoi nghiep gay soc anh 3
Ông Nguyễn Đức Tài - Chủ tịch Thế giới di động

Trong một thế giới đang thay đổi chóng mặt, những quan niệm kinh điển về khởi nghiệp đôi khi lại không còn phù hợp và cần đến những bài học thoạt nghe có vẻ nghịch lý hơn.

Nhiều doanh nhân Việt đang lãnh đạo các công ty thành công, các startup tiếng tăm trong nước đã chia sẻ những lời khuyên mới và thậm chí là đi ngược lại các tư duy thông thường về khởi nghiệp. Theo họ, đó là những kinh nghiệm thực tế, dù có thể “gây sốc” nhưng lại phù hợp trong một thế giới đang chuyển mình quá nhanh, giúp các doanh nghiệp khởi nghiệp tiến bước thành công, vươn tầm thế giới.

Đừng khởi nghiệp bằng đam mê

Phần lớn những người khởi nghiệp đều ôm trong mình khát vọng khởi nghiệp bằng đam mê. Với quan niệm đó, họ mang những gì mình yêu thích và có sở trường nhất để khởi nghiệp trong khi bỏ qua nhu cầu thị trường. Đó là nguyên nhân hàng đầu khiến startup nhanh chóng thất bại. Điều này cũng giống như việc người khởi nghiệp đi bán những thứ mình có và mình thích chứ không bán những thứ khách hàng cần và mong muốn.

Lời khuyên của ông Trần Đức Huy – Tổng giám đốc của Công ty Công nghiệp Vĩnh Tường là hãy khởi nghiệp dựa trên nguyên tắc giá trị, luôn tự hỏi rằng sản phẩm/dịch vụ của mình mang đến giá trị gì đáng để khách hàng bỏ tiền mua. “Bạn có thể say sưa nói với khách hàng về ước mơ đẹp đẽ của mình nhưng cuối cùng họ cũng sẽ hỏi giá trị mà anh mang lại cho tôi là gì khi tôi mua sản phẩm đó”, ông Huy kết luận.

Nhanh và mạo hiểm còn hơn chậm mà chắc

Nhiều bạn trẻ khởi nghiệp thường phân vân giữa hai quan điểm, làm chậm mà chắc hay làm nhanh mà mạo hiểm. Mặc dù mỗi quan điểm sẽ có ưu điểm và hạn chế khác nhau khi áp dụng vào từng lĩnh vực cụ thể, nhưng không ít các CEO đang lãnh đạo doanh nghiệp Việt thành công cho rằng, đây là thời điểm của khởi nghiệp “tốc độ”.

nhung loi khuyen khoi nghiem gay soc anh 1
Nên “nhanh và mạo hiểm” hay “chậm mà chắc”?

Ông Nguyễn Đức Tài – Chủ tịch HĐQT Công ty Đầu tư Thế giới di động là người theo đuổi trường phái tốc độ, triển khai nhanh chóng với tâm thế sẵn sàng đối diện với sai lầm để sớm rút ra kinh nghiệm. Quan điểm này cũng được ông Huy đồng tình. “Chúng ta đang sống trong một thế giới không còn là cá lớn nuốt cá bé mà là cá nhanh nuốt cá chậm. Thành công của Nokia trong quá khứ không đảm bảo cho tương lai của họ. Và các công ty khởi nghiệp cũng vậy, ban đầu họ nhỏ bé nhưng nhanh nhạy thì họ sẽ trở thành những gã khổng lồ rất nhanh”.

Phải thấy mình không ổn

Một startup thất bại thấy mình “có vấn đề” là chuyện đương nhiên. Nhưng một startup thành công mà không còn thấy mình có vấn đề gì để hoàn thiện nữa thì sẽ sớm thất bại. Việc “thấy mình không ổn” là điều cả các công ty lâu năm cũng phải nhận ra, nhất là trong bối cảnh thói quen, nhu cầu, sở thích của khách hàng thay đổi ngày một nhanh hơn. Do đó, các doanh nghiệp phải lường trước và chuẩn bị cho những cái chưa xảy ra để không trở thành “người của quá khứ”.

“Trong mỗi năm, khi nhìn lại, chúng tôi luôn đặt ra câu hỏi là sẽ làm điều gì khác đi trong năm sau. Nếu các bạn thấy có nhiều cái khác để làm thì đó là chúng ta đang thay đổi, dịch chuyển về tương lai. Còn nếu các bạn chỉ thấy mọi thứ đã ổn rồi, cứ y như cũ mà làm thì đó chính là sự rủi ro. Và làm thế nào để đón đầu được những xu hướng mới thì đó chính là nhiệm vụ của CEO. Họ phải nghe nhiều hơn, nhìn nhiều hơn, đi nhiều hơn và học hỏi nhiều hơn để nhận ra những xu hướng mới”, ông Nguyễn Đức Tài chia sẻ.

Nghĩ quốc tế, làm quốc gia

Một công thức để thành công khác được nhiều CEO trong nước chia sẻ đó là “nghĩ quốc tế, làm quốc gia”. Nhiều người khởi nghiệp thường băn khoăn rằng nên phát triển một sản phẩm/dịch vụ có thể tiếp cận thị trường toàn cầu ngay hay đi vào một thị trường phục vụ cho khách hàng nội địa.

Theo một số CEO như ông Đinh Viết Hùng – Tổng giám đốc JoomlArt DesignBold; ông Lê Đắc Lâm – Tổng giám đốc VNTRIP; ông Hứa Cao Trí – Tổng giám đốc Công ty thực phẩm gia đình ANCO thì các công ty khởi nghiệp nên có tầm nhìn thị trường thế giới ngay từ đầu. Tuy nhiên, khi bắt tay khởi sự thì hãy tập trung cho thị trường nội địa trước, phải chiếm được thị trường nội địa để có bàn đạp vững chắc tiến ra quốc tế.

Ông Hứa Cao Trí cho rằng, thị trường Việt Nam đã vốn là một thị trường mà rất nhiều công ty nước ngoài dòm ngó vì tiềm năng vô cùng lớn. Do đó, trong khi đang có lợi thế là người am hiểu thị trường bản địa thì các startup cần chiến thắng được thị trường này trước khi doanh nghiệp nước ngoài có thể thâu tóm. Ngoài ra, công thức “nghĩ quốc tế, làm quốc gia” cũng có một mặt nghĩa khác. Đó là khi vươn ra được tầm thế giới thì các công ty vẫn phải để ý đến yêu cầu “bản địa hóa” sản phẩm và dịch vụ của mình ở từng quốc gia để phù hợp với thị trường đó. McDonald là một ví dụ. Tại mỗi quốc gia, thương hiệu thức ăn nhanh này lại có một sản phẩm chủ lực riêng, phù hợp với nền ẩm thực của quốc gia đó.

Tiền không phải là mấu chốt

Nhiều startup Việt hiện vẫn đặt nặng vấn đề gọi vốn ngay từ lúc chỉ mới có ý tưởng. Trong khi đó, không ít startup của các thế hệ trước lại thành công bằng cách đi những bước nhỏ với vốn tự có, ít ỏi và hạn hẹp. Thế Giới Di Động khởi đầu chỉ bằng số vốn 2 tỷ đồng, góp lại của 5 nhà sáng lập, đủ để mở siêu thị điện thoại đầu tiên. ANCO thành lập với số vốn 40 tỷ đồng, thực sự không nhiều để thiết lập một dây chuyền trong ngành thực phẩm. Cả ông Nguyễn Đức Tài và ông Hứa Cao Trí đều cho rằng, vốn không phải là yếu tố quyết định ban đầu để khởi nghiệp thành công. Theo ông Tài, nếu dự án thật sự tiềm năng thì các nhà đầu tư sẽ tự tìm đến chứ không cần phải chạy vạy đi gọi vốn.

Ngoài ra, trong bối cảnh hạn hẹp về tài chính những ngày đầu, các startup cũng thường lo ngại mình không đủ khả năng chi trả để tuyển được nhân sự giỏi. “Đối với startup, khi tuyển dụng, đừng dùng tư duy trả công tương xứng với năng lực. Rất nhiều nơi có thể đề xuất một chỗ làm tốt cho người lao động giỏi. Nhưng lại ít nơi nào hứa hẹn một tương lai tốt cho họ. Bạn phải dùng tương lai để thu hút nhân tài. Tương lai chính là công ty sẽ có triển vọng phát triển thế nào để mang lại lợi ích lâu dài cho họ”, ông Tài chia sẻ.

Phải đặt hạnh phúc trước khi thành công

nhung loi khuyen khoi nghiep gay soc anh 2
Khi hạnh phúc, thành công sẽ tự đến

Các ông bố bà mẹ Việt Nam xưa nay thường khuyên bảo con cái rằng hãy làm việc chăm chỉ để đạt được thành công và khi đó thì hạnh phúc sẽ đến. Tuy nhiên, sự thật là không phải cứ thành công thì chắc chắn có hạnh phúc. Trong khi đó, nhiều nghiên cứu khoa học đã chứng minh, nếu hạnh phúc trước thì xác suất thành công sẽ cao hơn. Lý do là bởi khi con người  làm việc trong tâm trạng hạnh phúc thì sẽ đạt kết quả tốt hơn do họ ít căng thẳng hơn và sáng tạo hơn. Vì vậy, nhiều CEO nhắn nhủ giới trẻ thay đổi công thức tư duy khi khởi nghiệp, chuyển từ “chăm chỉ – thành công – hạnh phúc” sang “chăm chỉ – hạnh phúc – thành công.”

Hạnh phúc ở đây, theo nhiều ý kiến là khả năng cân bằng giữa công việc và các yếu tố còn lại của con người như: các mối quan hệ, sức khỏe, tri thức…

“Tôi thường dậy lúc 5 giờ sáng và sau đó tập thể dục, đọc tin tức, học một chút gì đó để tạo niềm vui và hạnh phúc đầu ngày cho mình. Bằng cách đó, dù trong ngày có chuyện gì không vui xảy ra thì tôi cũng đã chắc chắn có trạng thái tích cực để đón nhận và ít ra tôi vẫn có những niềm hạnh phúc nhất định trong ngày”, ông Trần Đức Huy chia sẻ về thói quen duy trì hạnh phúc của mình.